Podstawowe
zasady, na których opiera się organizacja francuskiego wymiaru sprawiedliwości nie
różnią się znacząco od tych, które znane są w polskim systemie prawnym.
Na
pierwszym miejscu należy tutaj wskazać na zapisany w konstytucji trójpodział władzy, w którym sądy
działają niezależnie od organów ustawodawczych i od administracji rządowej.
Dla obywateli
i firm polskich, mających z jakichkolwiek powodów „do czynienia” z jurysdykcją
francuską, elementarne znaczenie będzie miał jednak szereg innych zasad. Są to:
1.
Powszechny dostęp do wymiaru sprawiedliwości
(dla przykładu obywatele polscy pracujący we Francji mogą domagać się
swoich roszczeń w sądzie właściwym ze względu na miejsce wykonywania
pracy)
2.
Bezpłatność wymiaru sprawiedliwości
(koszty procesowe są nieporównywalnie niższe niż w Polsce)
3.
Niezależność i niezawisłość sędziów
4.
Ciągłość działalności (w
nagłych wypadkach, możliwe są nawet posiedzenia w niedziele i święta) oraz
niezmienność siedziby sądu (co
do zasady, ponieważ czasem sędziowie wykonują pewne czynności poza siedzibą
sądu)
Kontrola stosowania prawa (przez
Sąd kasacyjny - odpowiadający polskiemu Sądowi Najwyższemu lub, w sprawach
administracyjnych, przez Conseil d’Etat - organ odpowiadający polskiemu Naczelnemu
Sądowi Administracyjnemu)
7.
Jawność orzeczeń sądowych
8.
Obowiązek uzasadnienia wydanego orzeczenia
9.
Prawo do sprawiedliwego procesu
(w ramach tej zasady zawierają się postulaty kontradyktoryjności oraz
poszanowania prawa do obrony)
10.
Istnienie
wydajnej procedury uproszczonej,
tzw. référé (dzięki niej udaje rozstrzygnąć się wiele sporów, których w
jej braku strony nie byłyby skłonne w ogóle poddać rozstrzygnięciu
sądowemu)